Rus adabiyoti kafedrasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining yetakchi kafedralaridan biridir. 1990–2001-yillarda kafedraga professor A.Z. Vulis, dotsent P.P. Filippov, dotsent K.R. Babadjanova rahbarlik qilgan. 2001–2011-yillarda kafedrani filologiya fanlari doktori A.N. Davshan boshqargan. 2011–2013-yillarda kafedra mudiri dotsent A.V. Popov bo‘lgan. 2013–2016-yillarda – O.N. Gibraltarская. 2017-yildan hozirgi kungacha kafedraga filologiya fanlari doktori, professor S.E. Kamilova rahbarlik qilmoqda.
Kamilova S.E. – filologiya fanlari doktori, professor. Zamonaviy o‘zbek va rus adabiyoti bo‘yicha mutaxassis. Ilmiy qiziqishlari – qiyosiy adabiyotshunoslik va tarjimashunoslik. U o‘zbek va rus tillariga qator badiiy asarlarning tarjimalari muallifi hisoblanadi. Shuningdek, u darsliklar, monografiyalar, xorijiy va respublika miqyosidagi maqolalar muallifi, xalqaro konferensiyalarning faol ishtirokchisidir. Kafedrada qiyosiy adabiyotshunoslik va zamonaviy adabiyot bo‘yicha ilmiy maktab S.E. Kamilova rahbarligida tashkil etilgan. S.E. Kamilova “MDH mamlakatlari adabiyoti antologiyasi” xalqaro loyihasi ishtirokchisi, “Sheriyat” xalqaro mukofoti hay’ati a’zosi, Tarjimonlar instituti xalqaro hamjamiyati a’zosi, Xalqaro tarjimonlar maktabi moderatori, “Vinogradov o‘qishlari” xalqaro konferensiyasi hammuallifi, “Sharq yulduzi” jurnali tahrir hay’ati a’zosidir.
Hozirgi kunda kafedrada uch nafar filologiya fanlari doktori (S.E. Kamilova, O.N. Gibraltarская, E.M. Kaminskaya), yetti nafar filologiya fanlari nomzodi (M.N. Nizamova, A.M. Baltabaeva, A.N. Rotanov, F.M. Irkabaeva, O.B. Yuldasheva, A.Sh. Kurchastova, N.U. Yuldasheva), o‘n nafar dotsent, katta o‘qituvchi va o‘qituvchilar faoliyat yuritmoqda: N.X. Alimova, A.V. Korzun, R.M. Batyrova, N.R. Sultanova, M.V. Shin, V.A. Sukhanov, V.S. Matkurbanova, D.E. Rajabova, A.A. Usmanova, F.J. Irkabaeva.
Monografiyalar nashr etilishi respublikadagi adabiyotshunoslik maktabining mavqeini sezilarli darajada mustahkamlamoqda hamda zamonaviy rivojlanish bosqichida ustuvor yo‘nalishlarni shakllantirmoqda. So‘nggi o‘n yil ichida quyidagi monografiyalar chop etildi: S.E. Kamilovaning (“Zamonaviy hikoya: mazmuniy vektorlar va narrativ strategiyalar”), S.E. Kamilovaning (“V. Rasputin va O. Yakubov ijodida shaxsning axloqiy kodeksi”), S.E. Kamilovaning (“XX–XXI asrlar chegarasidagi o‘zbek hikoyasi poetikasi”), O.N. Gibraltarской (“Badiiy koordinatalar tizimining o‘zgarishi: nasrdan dramaturgiyaga”), O.N. Gibraltarской (“Oliy filologik ta’limga tizimli yondashuv”), O.N. Gibraltarской (“Adabiyotshunoslikning dolzarb muammolari”), E.M. Kaminskayaning (“S.P. Borodin nasri poetikasi”, “S.P. Borodin nasri poetikasi. Matn. Kontekst. Metamatn”), E.M. Kaminskayaning (“Andrey Platonov qissalarining badiiy olami (yozuvchining ijodiy laboratoriyasida)”), N.X. Alimovaning (“XX asr oxirining amerika nasri poetikasi”), N.X. Alimovaning (“Zamonaviy amerika hikoyasi poetikasi”), A.M. Baltabaevaning (“O‘zbekiston rus tilidagi adabiyotida qissa janrining rivojlanishi”), A.M. Baltabaevaning (“O‘zbekiston rus tilidagi nasrida ramziy obrazlar”), A.N. Rotanovning (“Grafik adabiyot: vizual davrning badiiy tili. Kreolizatsiyalangan matn poetikasi va qabul qilinishi”), F.M. Irkabaevaning (“Guzel Yaxinaning narrativ strategiyasi”), O.B. Yuldashevaning (“Markaziy Osiyo rus tilidagi adabiyotida Sharq obrazi”).

Shuni alohida ta’kidlash joizki, kafedraning ustuvor yo‘nalishlaridan biri dissertatsion tadqiqotlar ustida ishlash hisoblanadi. Quyidagi filologiya fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyalar tayyorlanib, himoya qilingan:

• S.E. Kamilova (“XX asr oxiri – XXI asr boshlarida zamonaviy rus va o‘zbek adabiyotida hikoya janrining rivojlanishi”); O.N. Gibraltarская (“M.A. Bulgakov, A.P. Platonov, B.L. Pasternak badiiy tizimlarining zamonaviy rus tilidagi adabiyotda reprezentatsiyasi”), E.M. Kaminskaya (“S.P. Borodin nasri poetikasi”).

So‘nggi yillarda kafedra yosh ilmiy kadrlarni tayyorlash bilan shug‘ullanmoqda. Filologiya fanlari doktori, professor S.E. Kamilova rahbarligida quyidagi filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyalari tayyorlanib, himoya qilingan:

• A.V. Ekabsons (“XX–XXI asrlar zamonaviy rus dramaturgiyasida vaqt va makon”), A.M. Baltabaeva (“O‘zbekiston rus tilidagi adabiyotida qissa janrining rivojlanishi”), Sh.N. Berdieva (“Zamonaviy adabiyotda non-fikshnning o‘ziga xosligi (rus, o‘zbek va belarus nasri misolida)”), X.Sh. Kuchkarova (“F. Xoler ijodida kichik janrlar poetikasi”), A.R. Fattaxova (“Alisa Ganeeva ijodi zamonaviy rus adabiyoti kontekstida”), A.N. Rotanov (“Zamonaviy rus adabiyotida grafik roman reprezentatsiyasi”), V.I. Pulatova (“Zamonaviy britan adabiyotida antiutopiya janrining tipologiyasi”), M.S. Fayzieva (“XX–XXI asrlar chegarasidagi Buyuk Britaniya badiiy adabiyotida ‘short story’dagi qahramon tiplari”), F.M. Irkabaeva (“Guzel Yaxina ijodi zamonaviy rus adabiyoti kontekstida”), N.U. Yuldasheva (“Ildar Abuzarov asarlarining poetikasi”), A.Sh. Kurchastova (“Zamonaviy rus adabiyotida ‘oilaviy saga’ janrining transformatsiyasi”).
• Filologiya fanlari doktori, professor O.N. Gibraltarская rahbarligida O.B. Yuldashevaning (“Markaziy Osiyo rus tilidagi adabiyotida Sharq obrazining resepsiyasi”) PhD dissertatsiyasi tayyorlanib, himoya qilingan.
• Rus adabiyotshunosligi kafedrasi har yili xalqaro va respublika miqyosidagi konferensiyalar va davra suhbatlarini tashkil etadi: “Toshkent adabiyotshunoslik forumi”, “O‘zbekiston yosh filologiyasi”, “Chegaralardan tashqari she’riyat” va boshqalar.

Rus adabiyotshunosligi kafedrasi yetakchi xorijiy oliy ta’lim muassasalari bilan xalqaro shartnomalar tuzgan:

• Plzen shahridagi G‘arbiy Bohemiya universiteti (Chexiya), M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, M.V. Lomonosov nomidagi Shimoliy Arktika universiteti, A.S. Pushkin nomidagi Rus tili davlat instituti (Rossiya) va boshqalar.

Kafedra o‘qituvchilari xalqaro konferensiyalarda faol qatnashadilar, ilmiy stajirovkalar o‘taydilar, yetakchi xorijiy universitetlarda ma’ruzalar o‘qiydilar:

• filologiya fanlari doktori, professor S.E. Kamilova va PhD, dotsent A.M. Baltabaeva – Plzen shahridagi G‘arbiy Bohemiya universitetida ilmiy stajirovka;
• S.E. Kamilova va A.M. Baltabaeva – shu universitetda ma’ruzalar;
• S.E. Kamilova – Malta universitetida ma’ruzalar;
• o‘qituvchi V.A. Sukhanov – A.S. Pushkin nomidagi Rus tili davlat institutida (Moskva, Rossiya) ilmiy stajirovka;
• o‘qituvchi R.M. Batyrova – Sankt-Peterburgda (Rossiya)

“Maktab va oliy ta’limda rus tili va adabiyoti:

• bilingvlar va xorijiy talabalarga o‘qitish xususiyatlari” kursi bo‘yicha malaka oshirish;
• S.E. Kamilova va D.E. Rajabova – Moskva shahridagi V Kostomarov forumida ishtirok;
• S.E. Kamilova va N.X. Alimova – Sorbonna universitetida (Fransiya) Linguafest 2025 xalqaro festivalida ishtirok;
• M.V. Shin – 2025-yil 25–31-may kunlari Koreya Respublikasining Incheon shahrida “Future Leaders Conference” xalqaro konferensiyasida ishtirok;
• A.N. Rotanov – Dushanbe shahrida “Markaziy Osiyo mamlakatlarida rus tili va adabiyoti” konferensiyasida ishtirok;
• A.A. Usmanova – Moskva shahrida “V Yosh olimlar kongressi”da ishtirok etgan.

Rus adabiyotshunosligi kafedrasining ilmiy-nazariy seminarlarida o‘qituvchi-stajyorlar o‘z tadqiqotlari mavzulari bo‘yicha ma’ruzalar bilan chiqish qiladilar:

• V.A. Sukhanov – “Adabiyotshunoslikda shahar makonini tasvirlashning konseptual modeli”;
• V.S. Matkurbanova – “Folklor an’anasi adabiyotshunoslik muammosi sifatida”;
• M.V. Shin – “A.B. Salnikovning mualliflik uslubi”;
• N.R. Sultanova – “Badiiy adabiyotda milliy xarakter tadqiqotida imagologiya vositasi sifatida”;
• R.M. Batyrova – “Narine Abgaryanining ‘Osmondan uchta olma tushdi’ romanida predmetlar olami”;
• A.V. Korzun – “A. Kana ‘Mayin yomg‘ir’ qissasida lirik qahramon obrazi”;
• D.E. Rajabova – “Andrey Volosning ‘Xuramaobod’ romanida xronotop xususiyatlari”;
• A.A. Usmanova – “V. Otroshenkoda ‘ishonchlilikdan tashqaridagi persona’”;
• F.J. Irkabaeva – “Filologiya fanida hikoya janri poetikasi”.